جشنوارهای که تعادلی بین غم و جشن پیدا کرد!
جشنواره فیلم فجر
چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر با برگزاری مراسم اختتامیه در تالار وحدت به پایان رسید؛ مراسمی که منوچهر شاهسواری، دبیر جشنواره، آن را با جملهای شاعرانه آغاز کرد: «از ما به خاطر فیلمسازی و یادآوری شادیها و غمهای مردم انتقاد نکنید.» در این مراسم که حضور برخی از هنرمندان با غیبت برخی دیگر همراه بود، «سرزمین فرشتگان» به کارگردانی بابک خواجه پاشا عنوان بهترین فیلم جشنواره را از آن خود کرد و گویی این فیلم درباره غزه تنها مهمانی بود که در میان ناآرامیهای سیاسی و اجتماعی روزهای اخیر توانست سیمرغ دریافت کند. سلف فواخرجی، بازیگر عرب سینما، جایزه ویژه هیئت داوران را دریافت کرد و در سخنرانی پرشوری آن را به غزه و سوریه تقدیم کرد، در حالی که بابک خواجه پاشا در سخنرانی خود با لحنی تند به «فضای فاشیستی جدید در رسانههای غربی» حمله کرد و از مسئولان خواست مراقب باشند هنرمندان از «با هم بودن» خود محروم نشوند. در همین حال، در بخش بهترین بازیگر زن، آزیتا حاجیان برای فیلم «کافه سلطان» و بهترین بازیگر مرد، بهرام افشاری برای فیلم «زنده شور» انتخاب شدند.
نکات مهم این مراسم اختتامیه چندلایه و دردناک را میتوان به شرح زیر خلاصه کرد: اول اینکه جشنواره امسال در سایه غم جمعی و درد خانوادههای داغدار دی ماه برگزار شد و این فضای سوگواری بار سنگینی را بر دوش برگزارکنندگان و شرکتکنندگان گذاشت. دوم، شکاف بین هنرمندان حاضر و غایب در جشنواره، بحثهای تندی را برانگیخت؛ بحثی که همایون اسعدیان، مدیرعامل خانه سینما، سعی کرد با عبارت «دوستانی که نیامدند بزدل نیستند و کسانی که آمدند خائن نیستند» آن را تلطیف کند و در نهایت، عذرخواهیهای مکرر رئیس جمهور از مردم که بارها در سخنان هنرمندان مطرح شد، تنها نکته تسلیبخش این رویداد به نظر میرسید، گویی جشنواره فیلم فجر امسال کمتر یک جشنواره «فیلم» و بیشتر جشنواره «عذرخواهی»، «سوگواری» و «موضعگیری» بود. شاید این روزها هر سیمرغی که پرواز میکند، بالهایش را در خون و اشک فرو برده است!
در همین حال، انجمن بازیگران سینمای ایران در واکنش به برخی اظهارات تند در نشستهای مطبوعاتی جشنواره فیلم فجر، متنی منتشر کرد که در آن از «ادبیات تند و قضاوتهای ناعادلانه» ابراز تاسف کرده است. ظاهراً در برخی از این نشستها، صفتهایی مانند «ترس» و «بزدلی» به هنرمندان غایب نسبت داده شده است؛ اتهاماتی که انجمن بازیگران آن را نادیده گرفتن شرایط روانی جامعه و شرایط روحی بازیگران دانسته و آن را دور از انصاف و اخلاق حرفهای خوانده است. این
نامزدی اثری که هرگز ساخته نشد!
آریا عظیم نژاد
آریا عظیم نژاد، آهنگساز مشهور، در واکنشی رسماً اعلام کرد که حتی یک نت هم برای فیلم «اردوبهشت» که در بخش بهترین موسیقی متن جشنواره فجر قرار دارد، نساخته است! این هنرمند که ظاهراً بیش از هر چیز از دیدن نامش در فهرست نامزدها متعجب شده بود، با لحنی کنایهآمیز از هیئت داوران محترم خواست که به دلیل نساختن موسیقی، به او جایزهای اهدا نکنند. جالبتر اینکه این اولین بار نیست؛ پیش از این، حسام ناصری نیز به همین شکل اعلام کرده بود که برخلاف شایعات، امسال در جشنواره شرکت نخواهد کرد.
این اتفاق نکات مهمی را آشکار میکند: اولاً، سازمان جشنوارهها در مرحله تأیید اولیه اطلاعات، نقصهای جدی دارد و به راحتی نام افرادی را که هیچ نقشی در تولید اثر نداشتهاند، در فهرست نامزدها قرار میدهد. ثانیاً، هنرمندان مجبور میشوند شخصاً این اطلاعات نادرست را تکذیب کنند تا آبروی حرفهایشان خدشهدار نشود. در نهایت، چنین اشتباهاتی نه تنها اعتبار جشنواره را زیر سوال میبرد، بلکه به احترام به زحمات واقعی خالقان آثار نیز آسیب میرساند. شاید این روزها، برای نامزد شدن در یک جشنواره، حتی لازم نیست اثری ساخته باشید؛ کافی است که نامتان به طور اتفاقی در جایی ذکر شود!
فیلم نوآر ۶۰ ساله توصیه شده توسط وزارت امور خارجه
فیلم «حادثه»
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در کنفرانس مطبوعاتی خود در مورد دستگیری نیکلاس مادورو، رئیس جمهور ونزوئلا، به خبرنگاران توصیه کرد که حتماً فیلم «حادثه» ساخته شده در سال ۱۹۶۷ را تماشا کنند! این توصیه سینمایی که شاید بیشتر شبیه پیشنهادی از یک منتقد فیلم در یک کافه هنری باشد تا اظهارات یک دیپلمات، به فیلم تقریباً فراموش شده لری پیرس اشاره دارد که داستان دو جوان خشن را روایت میکند که مسافران را در متروی نیویورک تحقیر و تهدید میکنند و هیچ کس جرات مقابله با آنها را ندارد. بقایی با اشاره به این فیلم نوآر قدیمی میخواست بگوید سکوت جامعه بینالمللی در برابر نقض حاکمیت دولت، درست مانند سکوت مسافران وحشتزده در واگن مترو، منجر به ظهور قلدرها میشود. البته باید اضافه کرد که احتمال…