در شرایطی که رکود فعالیتها بر کار ناشران و صاحبان چاپخانهها سایه افکنده است، بازار کاغذ و ملزومات چاپ همچنان با افزایش قیمت یا تثبیت قیمتها در سطوح بالا مواجه است. این وضعیت—که با کاهش سفارشها و فروش و همزمان با جهش هزینههای تولید همراه است—فعالان این صنعت را با دشواری و بلاتکلیفی در خصوص نحوه ادامه فعالیتها و برنامهریزی برای چاپ کتاب روبرو کرده است.
بررسی نرخهای بازار نشان میدهد که هر بند کاغذ ۷۰ گرمی بدون روکش (در ابعاد ۷۰ در ۱۰۰ سانتیمتر) هماکنون با قیمتی در حدود ۹.۲ میلیون تومان معامله میشود؛ در حالی که قیمت آن در هفته گذشته حدود ۸.۲ میلیون تومان بود. به همین ترتیب، قیمت کاغذ ۷۰ گرمی بدون روکش در ابعاد ۶۰ در ۹۰ سانتیمتر نیز حدود ۸.۲ میلیون تومان است که نسبت به هفته قبل، افزایشی یک میلیون تومانی را نشان میدهد.
قیمت کاغذهای ۸۰ گرمی بالاتر است: هر بند کاغذ در ابعاد ۷۰ در ۱۰۰ سانتیمتر با قیمتی حدود ۱۰.۲۵ میلیون تومان عرضه میشود و قیمت ابعاد ۶۰ در ۹۰ سانتیمتر آن نیز تقریباً ۹.۳ میلیون تومان است.
قیمت سایر ملزومات چاپ نیز همچنان بالاست. هر بسته کاغذ A4 با قیمتی حدود ۸۵۰ هزار تومان معامله میشود و قیمت مقوای ایندربرد (مقوای جعبهسازی) به محدوده ۴۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم رسیده است.
در حوزه مرکب، قیمت هر کیلوگرم مرکب رنگی ایرانی مخصوص کاغذ گلاسه تقریباً ۱ میلیون و ۱۹۴ هزار تومان و قیمت مرکب مشکی مخصوص کاغذ گلاسه حدود ۹۲۳ هزار تومان است. مرکب رنگی مخصوص کاغذ بدون روکش با قیمتی حدود ۱ میلیون و ۲۹ هزار تومان و مرکب مشکی مخصوص کاغذ بدون روکش با قیمتی حدود ۷۷۴ هزار و ۹۰۰ تومان عرضه میشود.
قیمت مرکبهای خارجی بسته به برند و کیفیت، بین ۷۸۰ هزار تا ۱ میلیون و ۲۱۰ هزار تومان متغیر است. قیمت چسب سرد ایرانی حدود ۳۷۶ هزار تومان و چسب گرم (هاتملت) تقریباً ۴۱۰ هزار تومان است.
قیمت پلیتهای چاپ (زینک) نیز در هفته جاری افزایش یافته است. قیمت هر ورق زینک (پلیت) دوورقی حدود یک میلیون تومان و قیمت زینک ۴.۵ ورقی حدود ۲.۸ میلیون تومان است. افزایش بهای این محصول، هزینههای آمادهسازی و چاپ کتاب را هم برای چاپخانهها و هم برای ناشران بالا برده است.
بازار کاغذ: تقابل رکود و گرانی
رکود در بازار چاپ و نشر
در حالی که بازار با افت فعالیتهای تجاری مواجه است، هزینه مواد اولیه چاپ همچنان رو به افزایش است. کاهش سفارشهای چاپ و افت فروش کتاب، ناشران را بر آن داشته است تا در آغاز پروژههای جدید، احتیاط بیشتری به خرج دهند. افزایش هزینههای تولید از یک سو و محدودیت در افزایش قیمت کتاب از سوی دیگر، تصمیمگیری را برای ناشران دشوار کرده است.
صاحبان چاپخانهها نیز از کاهش حجم سفارشها خبر میدهند و برای تأمین هزینههای جاری با مشکل مواجهاند. افزایش قیمت کاغذ، زینک، مرکب و سایر اقلام مصرفی -همراه با کاهش سفارشهای چاپ- موجب بلااستفاده ماندن بخشی از ظرفیت چاپخانهها شده و فعالان این صنعت را ناچار کرده است تا برای حفظ کسبوکار خود، هزینهها را با سختگیری بیشتری مدیریت کنند.
در همین حال، ناشران با دوراهی دشواری روبرو هستند: افزایش قیمت کتاب، کاهش شمارگان چاپ، یا به تعویق انداختن انتشار برخی عناوین. با توجه به کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان، انتقال آسان هزینههای فزاینده تولید به قیمت نهایی امکانپذیر نیست و این امر فشار سنگینی بر حاشیه سود ناشران وارد میکند.