معرفی روستا
گردشگری روستایی؛ مقصدی روشن در آینده گردشگری
روستای فورگ تماماً در دامنه کوه مومن آباد واقع شده و دارای آب و هوای سرد کوهستانی است و از مناطق ییلاقی خراسان جنوبی محسوب میشود. شغل اکثر مردم این منطقه کشاورزی و باغداری است و دامداری شغل دوم آنها محسوب میشود. زرشک مهمترین محصول آنها و از ویژگیهای این مناطق است. فورگ به لحاظ داشتن یکی از زیباترین و ارزشمندترین قلعههای ایران، از اهمیت ویژهای در منطقه و خراسان جنوبی برخوردار است. کوچههای باریک، ساباطهای بیشمار، معماری کوهستانی، معماری پلکانی با مصالح سنگ و آجر، ایوانها و ورودیهای مشخص، همگی از ویژگیهای بارز این معماری هستند.
روستای فورگ – بیرجند
اطراف فورگ را دشتهای وسیعی با باغهای زرشک احاطه کردهاند و هر منظرهای در اینجا یا به قلعه یا به درختان زرشک قرمز ختم میشود.
روستای فورگ – بیرجند
در این روستا، کوچهها با آجر فرش و دیوارها با کاهگل پوشیده شدهاند و قدم زدن در آن حس خوبی به هر گردشگری میدهد.
روستای فورگ – بیرجند
دلیل نام فورگ
از نظر تاریخی، فورگ یکی از قدیمیترین سکونتگاههای شهرستان دارمین است که طبق کتیبههای یافت شده در فورگ، به مظفر کیقباد نسبت داده میشود. روی یکی از کتیبهها نوشته شده است:
ای الله، سنگ را با ناخن خود از محل نیاز، از محل تهمتزن، بردار. در سال ۳۰۷، به خط العبد مظفر کیقباد نصرا. وجود این کتیبه و کتیبههای دیگر در فورگ، نشان از قدمت طولانی این روستا دارد. در مورد نام فورگ آمده است که فورگ توسط پسر کیقباد تأسیس شده است، بنابراین آن را «پور کیقباد» نامیدهاند که بعدها پس از ورود اعراب به ایران به «فورکیقباد» و سپس به «فورگ» و در نهایت به «فورگ» تغییر یافته است که نامی است که امروزه این روستا با آن شناخته میشود، فورگ.
پیشینه تاریخی
اسناد مستند و معتبری وجود دارد که نشان میدهد قوم ساگارت قرنها در این منطقه (قهستان) زندگی میکردهاند، تا جایی که مورخ بزرگ هرودوت در قرن پنجم پیش از میلاد از این قوم نام برده و درباره آنها نوشته است:
آنها از جمله مردمان شرقی هستند و از ساکنان ساتراپ چهاردهم محسوب میشوند.
در دوره ساسانیان، منطقه قهستان منطقهای ایالتی و در میان شهرهای بزرگی مانند هرات و نیشابور بود که علاوه بر آباد بودن و داشتن روستاهای حاصلخیز، دارای مردمانی با استعداد و شجاع و جنگجو بود که همواره مایه دلگرمی حکومت مرکزی و منبع قدرت در این منطقه محسوب میشدند. مورخان فتح شهرهای خراسان توسط مسلمانان را در سال ۲۲ هجری و برخی دیگر در سال ۲۹ هجری ثبت کردهاند. در آن سالها، حاکمان منطقه قهستان، رهبران قبیله هیاطله بودند که در نبردی با اخنف بن قیس، فرمانده مسلمانان، شکست خوردند و در نتیجه، سرزمین قهستان فتح شد. پس از آن، خلفای عباسی مدتها بر این منطقه حکومت کردند. با این حال، از زمان حسن صباح تا ظهور مغولان، حکومت قهستان در دست امیران و حاکمان اسماعیلی بود. منطقه قهستان یکی از مراکز عمده و پس از الموت، مهمترین مقر فدائیان اسماعیلی بود. موقعیت ویژه منطقه، یعنی دوری از مرکز حکومت و شرایط طبیعی و کوههای بلند و صعبالعبور، از مهمترین دلایل جذب فدائیان اسماعیلی بوده است. قلعههای عظیم و باشکوهی مانند قلعه فورگ، قلعه کال حسن صباح، قلعه زردان، قلعه کوه قاین، قلعه قلعه سرایان، قلعه شاهدژ و قلعه رستم از معروفترین قلعههای اسماعیلی در قهستان تاریخی هستند. وجود این قلعهها را میتوان یکی از برجستهترین جاذبههای گردشگری این منطقه دانست.
روستای فورگ- بیرجند
روستای فورگ- بیرجند
هنگامی که حکومت اسماعیلیه در سال ۶۵۵ هجری قمری توسط مهاجمان مغول از هم پاشید، منطقه قهستان از بسیاری جهات دچار رکود شد؛ چرا که از دوره مغول تا دوره صفویه، توسعه چندانی در این سرزمین صورت نگرفت، تا اینکه با روی کار آمدن حاکمان صفوی، قهستان رونق و توسعه جدیدی را تجربه کرد، تا جایی که توسعه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، نظامی و فرهنگی آن در آثار فرهنگی به جا مانده از آن دوران به وضوح مشهود است. یکی از سرداران نادرشاه افشار، امیرعلم خان بود که در جنگهای نادر رشادتهای زیادی از خود نشان داد و به عنوان پاداش، حکومت قهستان به او اعطا شد. پس از او، فرزندانش که خاندان علم بودند، امیران منطقه شدند و در اوایل دوره قاجار، به دلیل شایستگی خاندان علم، حکومت سیستان و مکران به آنها واگذار شد و این خاندان تا دوره پهلوی، امارت منطقه را بر عهده داشتند.
در سال ۱۳۱۲ هجری قمری، نویسنده کتاب عین الوقایع از منطقه دارمین و قلعه فو … بازدید کرد.