شاید بهتر است طبیعت امروز را گلدوزی کنیم و قاب بگیریم چون با این سرعتی که در تخریب پیش می رویم تا چند سال دیگر اثری از این زیبایی هایی که با تمام سختی ها تا به امروز هم مانده نخواهد بود، با وجود داشتن قانون هوای پاک اما همچنان در بیشتر ماه های سال هوای ناسالم تنفس می کنیم به ویژه در کلانشهرهایی مانند تهران که هوای آلوده به مرور در حال تبدیل شدن به امری عادی است، اگر یک روز هوا سالم و پاک باشد و بتوانیم چند متر جلوتر خود را به راحتی ببینیم تعجب می کنیم.
اکنون حدود ۸ سال است که از تصویب قانون هوای پاک می گذرد، قانونی مترقی در این زمینه که ۲۳ دستگاه را به طور مستقیم درگیر اجرا می کند اما همچنان بخش زیادی از بندهای آن بلاتکلیف است، در این قانون ۱۶ محور عملیاتی با ۲۲۸ حکم تعیین شده است اما بررسی ها نشان می دهد که فقط ۱۳۸ حکم به صورت ناقص اجرایی شده و ۶۲ حکم نیز انجام نشده است.
به عنوان مثال در زمینه اسقاط خودروهای فرسوده کارها به کندی پیش می رود به طوری که اکنون با ۲۴ میلیون خودروی فرسوده در کشور مواجه هستیم در حالیکه طبق بررسی های انجام شده یکی از اولویت های مهم در زمینه منابع متحرک بحث اسقاط ناوگان حمل و نقل عمومی است چون یک خودروی فرسوده حدود ۹ برابر یک خودروی نوشماره انتشار آلودگی دارد و حدود ۲ برابر آن هم سوخت مصرف می کند.
قانون هوای پاک روی کاغذ ماند/هشدار سازمان محیطزیست بر ضرورت بازنگری و اجرای جدیتر
بنابراین اسقاط خودروهای فرسوده باید در اولویت قرار گیرد اما می بینیم که روند آن در کشور مناسب نبوده است به طوری که در سال های ۹۸ ، ۹۹ و ۱۴۰۰ حدود ۱۵ هزار خودروی فرسوده از رده خارج شد در صورتی که در همان سالها بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزار خودروی جدید به ناوگان حمل و نقل اضافه شد، این کندی اسقاط باعث انباشت ناوگان فرسوده در کشور شد.
البته در سال ۱۴۰۳ رکورد اسقاط سالانه در کشور شکسته شد به طوری که از ابتدای ۱۴۰۳ تا کنون حدود ۵۳۰ هزار خودروی فرسوده از رده خارج شد، اما با توجه به وضعیت هوا در کلانشهرها قطعا این سرعت هم کافی نیست و باید شتاب بیشتری بگیرد.
همچنین در قانون هوای پاک به ارتقای کیفیت سوخت وسایل نقلیه موتوری نیز تاکید شده است، مطابق قانون باید از سال ۱۳۹۹ سوخت توزیعی کشور استاندارد ملی (یورو ۴) را دارا باشد، اما اکنون روزانه از ۱۱۲ میلیون لیتر سوخت توزیعی، ۴۴ میلیون لیتر سوخت یورو ۴ یعنی معادل ۳۹ درصد در کشور توزیع میشود.
توسعه انرژیهای تجدیدپذیر موضوع دیگری است که در قانون هوای پاک به آن توجه ویژه شده است، در واقع مطابق ماده ۱۹ قانون باید سالانه ۳۰ درصد از افزایش تقاضای برق کشور از انرژیهای تجدیدپذیر تامین میشد. اما از سال ۱۳۹۶ تا پایان سال ۱۴۰۲ ظرفیت تجمیعی نیروگاههای تجدیدپذیر کشور حدود ۶۱۱ مگاوات معادل ۲ درصد از افزایش تولید بوده است.
البته در دولت چهاردهم عزم جدی در این زمینه اتفاق افتاده و شاهد راه اندازی حجم زیادی نیروگاه های انرژی تجدیدپذیر در کشور هستیم اما با توجه به پتانسیل طبیعی ایران باید این روند با سرعت بیشتری پیش رود.