تاریخچه ماشینهای آتشنشانی در ایران
ورود اولین ماشینهای آتشنشانی به ایران به دوران قاجار برمیگردد. در آن زمان، شهرهایی مانند تهران و تبریز به دلیل افزایش خطرات آتشسوزی، نیاز به تجهیزات ویژه برای مهار آتشسوزی را احساس میکردند. اولین ماشینهای آتشنشانی وارداتی عمدتاً ساخت کشورهای اروپایی مانند آلمان و انگلستان بودند. این روند تا سالهای پس از جنگ جهانی دوم ادامه داشت. در دهههای اخیر، با رشد صنعت خودروسازی داخلی و سیاستهای حمایت از تولید ملی، شرکتهایی در ایران شروع به مونتاژ و تولید ماشینهای آتشنشانی کردهاند.
انواع ماشینهای آتشنشانی
ماشینهای آتشنشانی بسته به نوع عملیات و مأموریت، تفاوتهای قابل توجهی دارند. مهمترین انواع این خودروها عبارتند از:
ماشین آتشنشانی پیشرو، وسیله نقلیه سنگینی است که دارای مخزن آب، پمپ آتشنشانی، تجهیزات نجات هیدرولیک، تجهیزات مختلف آبرسانی و غیره است که هنگام اعزام به مأموریت، در جلوی ناوگان خودرویی حرکت میکند و فرمانده تیم آتشنشانی در آن حضور دارد. این نوع خودرو دو کابین دارد و آتشنشانانی را که به محل آتشسوزی اعزام میشوند، حمل خواهد کرد. این خودرو در تمام ایستگاههای آتشنشانی تک منظوره که به عنوان ایستگاه آتشنشانی شناخته میشوند، موجود است.
تانکر آتش نشانی
کامیون آتش نشانی نیز مانند کامیون آتش نشانی، یک وسیله نقلیه سنگین است که دارای مخزن آب، پمپ و تجهیزات آبرسانی است. این وسیله نقلیه تک کابین است، بنابراین ظرفیت مخزن آب آن از کامیون آتش نشانی بیشتر است و در آتش سوزی ها به عنوان تأمین کننده آب مورد نیاز برای اطفاء حریق می تواند بسیار مفید باشد.
تانکرهای آب
این خودروها نوعی از خودروهای آتش نشانی هستند که دارای مخزن آب بزرگ با ظرفیت بیش از 12000 لیتر هستند. کاربرد خودروهای تانکر آب تانکر آب نوعی از خودروهای آتش نشانی است که پمپ آتش نشانی ندارد و فقط در موارد آتش سوزی های گسترده که به حجم بسیار زیادی آب برای اطفاء حریق نیاز است، به محل اعزام می شود.
پمپرها
این خودروها علاوه بر حمل آب، مجهز به تجهیزات کامل پمپاژ و پاشش آب با فشار بالا هستند. پمپرهای ایرانی عمدتاً توسط شرکت هایی مانند آذر خودرو و زاگرس خودرو تولید می شوند.
کامیون های نردبان هوایی
در عملیات شهری و آتش سوزی های ارتفاع بالا، کامیون های نردبان هوایی از اهمیت ویژه ای برخوردارند. این خودروها مجهز به نردبانهای هیدرولیکی با طول متغیر هستند که به آتشنشانان امکان دسترسی به طبقات بالای ساختمانها را میدهد. در ایران، نمونههایی از این خودروها روی شاسیهای اسکانیا، مان و بنز مونتاژ شدهاند.
خودروهای امداد و نجات
این خودروها به طور ویژه برای عملیات امداد و نجات در تصادفات جادهای، ریزش ساختمان، حوادث صنعتی و بلایای طبیعی طراحی شدهاند. این خودروها به ابزارهای برش، تجهیزات هیدرولیکی و سیستمهای پشتیبانی از حیات مجهز هستند.
خودروهای فومینگ
در آتشسوزیهایی که آب به تنهایی مؤثر نیست، مانند آتشسوزیهای ناشی از مواد شیمیایی یا سوختهای نفتی، استفاده از فوم شیمیایی ضروری است. خودروهای فومینگ مجهز به مخازن فوم و سیستمهای مخصوص پاشش فوم هستند. در ایران، این خودروها بیشتر در پالایشگاهها و فرودگاهها استفاده میشوند. یک مدل از این خودرو در انفجار بندر شهید رجایی مورد استفاده قرار گرفت.
خودروهای سقوط فرودگاه
فرودگاهها به دلیل حساسیت بالای عملیات پرواز، به خودروهای آتشنشانی مخصوص نیاز دارند. این خودروها توانایی حرکت سریع، ظرفیت بالای حمل آب و فوم و سیستمهای خنککننده مخصوص را دارند. نمونههایی از خودروهای فرودگاهی ساخت روسیه، آلمان و اخیراً تولید داخل در فرودگاههای ایران در حال فعالیت هستند.