نقد سریال ایرانی جوکر

نقد و بررسی «جوکر» خندوانه؛ نوستالژی بازی‌های تکراری

شبکه تلویزیونی داخلی راهی برای ورود و رونق گونه‌ای از برنامه‌سازی با الهام از برنامه‌های خارجی که با نام رئالیتی شو یا نمایش واقع‌نما (که معادل بدی است) شناخته می‌شوند، باز کرد. دست باز تهیه‌کنندگان در فضای پلتفرم، امکان خلق رئالیتی شوها را فراهم کرد؛ جایی که مخاطب با خود واقعی چهره‌های اغلب مشهور روبرو می‌شود. در نسخه‌های خارجی، برخی حتی از طریق این رئالیتی شوها به سلبریتی تبدیل می‌شوند. نمونه بارز آن خانواده کارداشیان است. در ایران، برنامه «شب‌های مافیا» که نسخه‌های رنگارنگ آن تا به امروز همچنان در حال پخش است، بازار رئالیتی شوها را داغ کرد. «جوکر» سوار بر این موج شد و با چهره‌هایی از همان برنامه و گاهی چهره‌های مشهورتر که به دلیل ارتباط با علیخانی و البته دستمزد هنگفت (مثلاً امین حیایی) حاضر به حضور در یک رئالیتی شو بودند، به صحنه آمد. این چهره‌ها در کنار موضوع خنداندن مردم، به سرعت «جوکر» را به یک برنامه محبوب تبدیل کرد.

«جوکر» برای خندوانه یک غافلگیری بزرگ دارد و آن حضور اکبر عبدی است. اکبر عبدی، ستاره کمدی گذشته، البته به سن و سال خودش رسیده و انرژی و خلاقیت گذشته را ندارد، اما می‌توانست از حضور او به شیوه‌ای متفاوت از دگرباشی استفاده شود. یا حداقل می‌توانستند نمایشی خلاقانه‌تر برای دگرباشی او طراحی کنند. بله، این ادای احترامی به همه شخصیت‌های زن است که اکبر عبدی با مهارت تمام آنها را بازی کرده است، اما اتفاقی که در «جوکر» برای خانواده با او و مجید مظفری افتاد، بیشتر باعث شرمندگی می‌شد تا نوستالژی. آن یادآوری عبدی با همسرش حس مشابهی را منتقل می‌کرد. اصلاً هدفش چه بود؟

آیتم‌های هندیِ اجرای زنان و حضور مهمانان در برنامه در نقش تاجران مشهور نیز ناموفق بوده‌اند. این آیتم کارآگاهی را در کنار آیتم خون‌آشامی رضا شفیعی جم در سری دیگری از «جوکر» قرار دهید تا نقاط قوت و ضعف نسخه خانوادگی «جوکر» را درک کنید. هدف، بازی با حس نوستالژی مخاطب است و می‌توان بسیاری از شخصیت‌های داستانی معروف را احیا کرد، اما نویسندگان «جوکر» ترجیح داده‌اند شخصیت‌های سریال‌های خارجی را احیا کنند. هر چقدر شفیعی جم در درک شخصیت خون‌آشام و تبدیل آن به نسخه ایرانی موفق بود، شرکت‌کنندگان خانواده «جوکر» در درک شخصیت کارآگاهان معروف و تبدیل آنها به نسخه‌های ایرانی ناموفق بودند. چرا کارآگاه گجت باید لهجه رشتی داشته باشد؟ و خانم مارپل و هرکول پوآرو چطور؟ کجای اینها قرار است مخاطب را بخنداند؟ اگر قرار بود رضا نیکخواه و ناهید مسلمی خودشان را بازی کنند، چه نیازی به کارآگاهان بود؟

شناسنامه برنامه «جوکر» خانوادگی

پخش: 1401 تا کنون
سازنده: سیدمحمد طاهاحسینی، سیدامیرعلی حسینی
کارگردان: احسان علیخانی
بازیگران: غلام‌رضا نیکخواه، ناهید مسلمی، امیرحسین رستمی، رؤیا میرعلمی، علی اوجی، نرگس محمدی، مجید مظفری، نیکی مظفری، امین زندگانی، الیکا عبدالرزاقی
خلاصه داستان: تعدادی از چهره‌های مشهور از جمله بازیگران، خوانندگان، کمدین‌ها، … در یک استودیو دربسته برای خنداندن یکدیگر رقابت می‌کنند در شرایطی که خودشان نباید بخندند. «جوکر» با الگوبرداری از نمونه‌های رئالیتی شو با ایده و اجرای «هیتوشی ماتسوموتو»، کمدین ژاپنی، ساخته شده است.