انواع نان
یکی از سوغاتیهای شاهرود نان کاک، قندی و شیری است. نانهای سنتی در شهرهای مختلف با دستور پختها و طعمهای مختلف وجود دارند. میتوانید انواع نانهای کندی و کاک را در بسیاری از مغازههای بین راهی و داخل شهر شاهرود خریداری کنید.
برگه زردآلو
برگه زردآلو و قیسی شاهرود شهرت جهانی دارند و به عنوان یکی از خوشمزهترین سوغاتیهای ایران، در بین گردشگران داخلی و خارجی بسیار محبوب هستند. حجم زیادی از محصولات زردآلو و قیسی این شهر به کشورهای دیگر صادر میشود.
انگور
بیش از ۵۰ نوع انگور در شاهرود وجود دارد. انگور شاه بابا، انگور لعل، انگور شاهرودی، انگور سیاه، انگور کشمشی، انگور دیشوی و غیره. انگور شاهرود علاوه بر اینکه در ایران شناخته شده است، به کشورهای دیگر نیز صادر میشود. جشنواره شکرگزاری انگور نیز در شاهرود برگزار میشود. این جشنواره به منظور شکرگزاری به درگاه خداوند و معرفی آداب و رسوم و روشهای تولید مشتقات انگور و همچنین معرفی جاذبههای گردشگری شهر برگزار میشود.
صنایع دستی
با توجه به تنوع آب و هوایی، فرهنگی و به تبع آن، این شهرستان دارای صنایع دستی متنوعی است. از جمله مهمترین صنایع دستی رایج در شاهرود که میتوانید به عنوان سوغات برای عزیزان خود خریداری کنید، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
سفالگری و سرامیک
سفالگری و سرامیکسازی در شاهرود رواج دارد. در کارگاههای سفال و سرامیک شاهرود، ظروف و اشیاء سفالی زیبایی با استفاده از روشهای دوغابی و ریختهگری ساخته میشود. در واقع میتوان گفت که شاهرود یکی از مراکز سفالگری ایران است و هنرمندان این منطقه آثار بدیعی خلق میکنند و سفالهای آکوستیک، مشبک، دوجداره و شیشهای برگرفته از طرحهای اصیل ایرانی تولید میکنند. سبکترین آجرهای سفالی، بزرگترین و نازکترین آجرهای سفالی جهان از آثار هنرمندان بزرگ شاهرودی است.
گلیم، جاجیم و صنایع دستی سنتی
یکی از صنایع دستی شهرستان شاهرود، بافت گلیم است که اغلب در مناطق حاشیه کویر رایج است. زنان عشایر ایل چوداری در روستای هدف گردشگری رضا آباد خوارتوران از ماهرترین بافندگان گلیم در این شهرستان هستند. در سالهای اخیر با ایجاد دورههای آموزشی، بافت گلیم در سایر نقاط شهرستان شاهرود نیز رایج شده است. طرحهای گلیمها ذهنی و الهام گرفته از طبیعت اطراف بافندگان است و اغلب طرحهای حیوانات، پرندگان، سیاهپرده و اشکال هندسی بر روی آنها دیده میشود.
جاجیم نیز یکی از زیباترین و پرنقشترین صنایع دستی سنتی شهرستان شاهرود است. بافت جاجیم معمولاً در مناطق کوهستانی از جمله شهر موجان رایج است. زنان هنرمند این مناطق پس از ریسندگی و رنگرزی پشم گوسفندان، با استفاده از کارگاه سنتی بافندگی، جاجیم طرحدار میبافند. مردم مجان به جاجیم طرحدار و ظریفباف در زبان محلی گلیچ میگویند.
دست بافتههای سنتی مانند پارچههای پشمی و نخی، حوله، دستمال، شمد، شال شب و پاپوش از دیگر محصولات صنایع دستی شهرستان شاهرود هستند که در فهرست میراث ناملموس ثبت شدهاند. بیشترین تعداد کارگاههای فعال بافندگی در شهر کلاته خیج قرار دارند و بر این اساس، میتوان این شهر را شهر بافندگی نیز نامید. بافتنی نوعی صنعت نساجی است. در این صنعت، در قدیم زنان برای خود و دختران دم بخت خود حوله حمام، شال شب، دستمالهای بسیار زیبا با نقش و طرحهای فراوان و سفرههای نان بسیار زیبا میبافتند که بخشی از جهیزیه دختران محسوب میشد.
در نقاط سردسیر شهر، زنان با استفاده از پشم و نخ ریسیده شده، نوعی پارچه پشمی به نام چوقا میبافند. این پارچه برای تهیه لباس مردانه استفاده میشود.
منبتکاری
یکی از صنایع دستی رایج در این شهر، منبتکاری است. منبتکاری، ایجاد نقوش برجسته و فرورفته با استفاده از شمشهای آهن مختلف برای ایجاد آیات قرآنی و اشکال زیبا بر روی چوب است. منبتکاران معروف روستاهای دهمولا و رهنجان از هنر خود برای تزئین اجزای مبلمان و انواع دکور و بوفه استفاده میکنند. محصولات این مناطق به سایر شهرهای ایران و کشورهای مختلف جهان صادر میشود. ساخت تابلوهای نفیس منبتکاری نیز از دیگر مشاغل مردم این مناطق است.
نمد
نمد نیز در شاهرود رایج است. نمد با در هم تنیدن الیاف پشم گوسفند با استفاده از محلول آب و صابون و با مالش طولانی ساخته میشود. این محصول برای آستر خانه و لباس چوپانان استفاده میشود. بیشتر کارگاههای نمد در روستای ابرسج فعال هستند و محصولات این روستا به سایر نقاط کشور ارسال میشود. هنرمندان این رشته از پشم رنگشده برای زیباتر و طرحدارتر کردن نمد استفاده میکنند.
سوزندوزی
منطقه خوارتوران بیارجمند در جنوب شرقی شهر، شامل روستاهایی مانند اسب کشان، روستای قلعه بالا، گیور، دزیان، رضا آباد و همچنین شهر ماجن در شمال غربی شهر، از جمله مناطقی هستند که …