تاریخچه
نام باستانی این شهر «پاراتاک» بوده که بعدها به چادگان تغییر یافته است. نام چادگان از دو بخش «چاد» و «گان» تشکیل شده است. چاد کلمهای ترکی به معنای شیار، شکاف یا دره است و گان پسوند نسبت است. قرارگیری بافت قدیمی شهر چادگان در میان درهای کوچک با معنای لغوی آن یکسان است. تاریخچه تاریخی این منطقه دقیقاً مشخص نیست، اما آنچه مسلم است این است که در دوران صفویه، با کوچاندن ترک زبانان به این منطقه توسط شاه عباس اول و همچنین به دلیل موقعیت طبیعی مساعد و نزدیکی به زاینده رود، این منطقه پرجمعیت بوده است. اگر به نوشتههای مورخان مراجعه کنیم، آخرین پادشاه هخامنشی برای جمعآوری سپاه خود به پاراتاک آمده و از آنجا با عبور از روستاهای دیگر، عازم همدان شده است. روایتهای مختلفی از اقامت اسکندر در این مکان وجود دارد، اما میزان نفوذ او در این منطقه را میتوان با این واقعیت خلاصه کرد که مکانی که اکنون روستایی در نزدیکی چادگان است، به نام او نامگذاری شده و هنوز هم با نام “اسکندری” شناخته میشود.
چادگان
پیدایش شهر چادگان نه بر اساس ضرورتهای تاریخی یا سیاسی، بلکه به دلیل شرایط مساعد محیط طبیعی بوده است. وجود رودخانه مهم زاینده رود مهمترین عامل در پیدایش شهر چادگان محسوب میشود. آنچه مشخص است این است که در این محله، پاراتاک به طور کامل ویران شد و مردم شهر خانههای ویران خود را رها کردند و شهری جدید در دو کیلومتری شهر قدیمی ساختند. با توجه به ستونهای سنگی شکسته، آجرهای بزرگ و بقایای ظروف سفالی و برنزی، مشخص است که چادگان تمدن گستردهای داشته است.
امکانات رفاهی
مجتمع تفریحی چادگان مجهز به سکوهای نشیمن خانوادگی، باشگاه سوارکاری برای آموزش و سوارکاری مهمانان، اسکله قایقهای روستایی با قایقهای پدالی، قایقهای موتوری و اتوبوس دریایی است. از دیگر امکانات رفاهی موجود میتوان به ساخت رستوران برای مهمانان، تجهیز و بهرهبرداری از استخر مطابق با استانداردهای استاندارد در سانسهای مختلف برای بانوان و آقایان، ساخت زمینهای ورزشی فوتبال، والیبال، بسکتبال، تنیس و پینگپنگ، تلهکابین و پیست دوچرخهسواری، باند فرود هلیکوپتر و پروازهای نمایشی اشاره کرد.
از آنجایی که شهر چادگان بر روی تپههای کم ارتفاع ساخته شده است، این تپهها جلوه خاصی در شکلگیری شهر ایجاد میکنند. به همین ترتیب، این اختلاف ارتفاع عامل مهمی در حفظ مزارع و باغها و کنترل توسعه مناطق مسکونی در بافت کشاورزی شهر است.
مکانهای دیدنی
دهکده تفریحی چادگان یکی از زیباترین تفرجگاههای استان اصفهان است که در کنار سد چادگان و در ساحل دریاچه پشت سد با امکانات تفریحی فراوان و مناظر زیبای طبیعت واقع شده است. در این مجموعه، امکانات رفاهی مانند اسکله قایقرانی، زمین ورزشی، مجتمع تجاری، رستوران، چایخانه سنتی و استخر به طور کامل راهاندازی شده است.
آنالوجه
“آنالوجه” روستایی در شهرستان چادگان است. پیش از شهرستان شدن چادگان، آنالوجه بخشی از شهرستان بزرگتر «فریدن» بود. مردم این روستا ترک زبان و اصالتاً از طوایف شیرازی هستند که در زمانهای قدیم به این منطقه مهاجرت کرده و در آنجا ساکن شدهاند. نام اصلی این روستا «ایلچه» بوده و بعدها به «ایلانچه» و سپس به «آنالوجه» و در نهایت به آنالوجه تغییر یافته است.
خانه معظم الملک میرپنج
مهمترین جاذبه تاریخی چادگان، خانه «معظم الملک میرپنج» با شماره ثبت ۲۱۸۱۵ است. این بنا دارای زیرزمین، تالارها و اتاقهای وسیع با دیوارهایی مزین به نقوش ظریف و آینهکاری است. تزئینات خانه تحت تأثیر تزئینات قرن گذشته اروپا قرار گرفته است، اما ساخت آن مطابق با موقعیت جغرافیایی این منطقه ساخته شده است. به همین دلیل و با توجه به موقعیت کوهستانی منطقه و برای جلوگیری از ورود سرما، دیواری از شیشههای رنگی به شکل متقارن در جلوی ایوان اتاق خواب قرار گرفته است. در جلوی عمارت، حوض بزرگی تصویر خانه را با شیشههای رنگی خود منعکس میکند.
مشهد کاوه
“مشهد کاوه” یکی از روستاهای شهرستان چادگان است. این روستا با نامهایی مانند روستای کاوه، روستای کاوه آهنگر یا مشهد شناخته میشود. نام این روستا “کودلیه” بود و پس از قیام کاوه آهنگر، نام این روستا تغییر کرد؛ زیرا مقبره کاوه آهنگر و پسرش در این مکان قرار دارد. این مقبره مظهر عشق کاوه آهنگر به ایران است. یکی از افسانههای تاریخی ایران.
دریاچه سد زاینده رود
دریاچه سد زاینده رود با مساحت ۴۵ کیلومتر مربع، در نزدیکی شهر چادگان، در ۱۱۰ کیلومتری غرب اصفهان واقع شده است. ارتفاع این دریاچه حدود ۲۰۰۰ متر از سطح دریا است. سد زاینده رود در سال ۱۳۴۹ بر روی رودخانه زاینده رود در استان اصفهان به منظور تأمین بخشی از آب آشامیدنی استانهای اصفهان، چهارمحال و بختیاری و یزد ساخته شد.