نقشه کاخ سه دری
ساختمان کاخ دارای نقشهای چهارضلعی است. در وسط بنا، یک تالار مرکزی مربع شکل (۱۵.۵ در ۱۵.۵) وجود دارد که سقف آن توسط چهار ستون بزرگ نگه داشته میشود. در دیوار شرقی این تالار، درب ورودی اصلی ساخته شده بود و شاه از اینجا وارد میشد.
درب شمالی کاخ سه دری به ایوانی دو ستونی باز میشد که توسط دو پلکان جانبی تراشیده شده به محوطه جنوبی حیاط آپادانا متصل میشد. در دیوار غربی این ایوان، هشتی ساخته شده بود که توسط چندین پله سنگی به محوطه جنوبی و سپس به داخل کاخ آپادانا منتهی میشد.
پلکان کاخ سه دری
یک پلکان دو طرفه با سی پله از غرب و شرق، حیاط آپادانا را به ایوان شمالی کاخ سه دری متصل میکند. در هر طرف، ابتدا ۲۰ پله، سپس یک پله گرد، سپس ۲ پله و یک پله گرد و در نهایت ۸ پله دیگر وجود دارد. نردههای دو طرف پلهها با پیشآمدگیهای چنددانه تزئین شدهاند و دیوارهای داخلی پلهها نیز با تصاویری از بزرگان ایرانی حجاری شدهاند. سطوح بیرونی (غربی و شرقی) پلهها نیز با تصاویری از سربازان کماندار-نیزهدار با لباسهای پارسی و مادی تزئین شدهاند. همه این سربازان گوشوارههایی به گوش دارند و مادها نیز خنجرهایی در دسته بر روی رانهای خود دارند. انتهای دسته برخی از تیغهها با تصاویر زیبایی از حیوانات به سبک هنر سکایی تزئین شده است. تصاویر جبهه غربی بسیار تمیز و سالم باقی ماندهاند، اما جبهه شرقی دچار شکستگیهای متعددی شده و بخشی از دیوار پلهها نیز ناپدید شده است.
ایوان شمالی کاخ سه دری
در شمال این ایوان، دیواری کوتاه و پیشآمده وجود دارد که در جبهه داخلی (جنوبی) آن دو گروه چهل نفره از سربازان هخامنشی، همگی با لباس پارسی و رو به روی یکدیگر، قرار دارند. بیست مرد اول هر گروه نیزه و سپرهای بیضی شکل بزرگی حمل میکنند و بیست نفر باقی مانده فقط به نیزه مسلح هستند. سکویی سنگی در اطراف ایوان ساخته شده بود تا باریاب روی آن بنشیند.
ایوان جنوبی و حیاط خلوت کاخ سه دری
درگاه جنوبی تالار مرکزی به ایوانی دو ستونی باز میشود که به «حیاط خلوت» کاخ در ضلع جنوبی متصل است. در اینجا، مانند ایوان شمالی، یک نیمطبقه سنگی در اطراف ایوان ساخته شده و به دیوار متصل شده بود تا مهمانان روی آن بنشینند.
تالار مرکزی کاخ سه دری
دیوارهای این تالار مربع شکل از آجر خام ساخته شده و با کاشیهای رنگارنگ پوشیده شده بود. بالای دیوارها و احتمالاً سقف چوبی آن با تزئینات گچبری رنگارنگ تزئین شده بود. تا همین اواخر، تکهای از سقف فروریخته و خرد شده با بقایای سوخته چوب و شاید یک پرده هنوز در گوشه جنوب غربی «تالار» پابرجا بود. سقف بر روی چهار ستون سنگی قرار دارد که دارای پایههای گل زنگولهای شکل و برگدار، پایههای شیاردار عمودی و سرستونهای گلدار و بوتهای هستند و سرستون آنها به شکل گاو نر با دو سر انسان است.