تاریخچه موزه
ساختمان این عمارت به زمان رضاشاه برمیگردد که ساخت آن در سال ۱۳۱۹ آغاز شد و با تبعید رضاخان در سال ۱۳۲۰ ناتمام ماند. از آنجایی که در ساخت آن از سنگهای مرمر سیاه (از معدن ولی آباد چالوس) استفاده شده بود، به کاخ اسود معروف شد. از حدود سالهای ۱۳۴۲ تا ۱۳۴۳، مرمتهایی در این ساختمان انجام شد و در سال ۱۳۴۶ رسماً به عنوان وزارت دربار مورد بهرهبرداری قرار گرفت.
در سال ۱۳۵۷، با وقوع انقلاب اسلامی، طبقه همکف به عنوان اداره کل موزههای کشور مورد استفاده قرار گرفت و از آن زمان به بعد، طبقات دوم و سوم ساختمان برای تبدیل شدن به موزه آماده شدند. در سال ۱۳۶۱، این کاخ با نام موزه هنرهای زیبا مورد بهرهبرداری قرار گرفت و در سال ۱۳۶۴ رسماً برای بازدید عموم افتتاح شد. این ساختمان دارای دو طبقه و یک طبقه همکف است که هر طبقه دارای یک سالن و چندین گالری است و در حال حاضر، در هر سه طبقه، نقاشیهای بسیار زیبایی از سبکها و مکاتب مختلف هنری ایران و جهان به نمایش گذاشته شده است.
موزه هنرهای زیبا شامل سه طبقه با چندین گالری است و در طبقه اول، آثار ارزشمندی از مشهورترین نقاشان دورههای صفویه، زندیه، قاجاریه و معاصر به نمایش گذاشته شده است. اکثر این نقاشیها بینظیر هستند و برخی از آنها تاکنون در جایی به نمایش گذاشته نشدهاند. نگاهی گذرا به این نقاشیها نشان میدهد که نقاشان دوران صفویه در لطافت و لطافت طبع، با شاعران این زمان برابری میکنند و با ظرافتکاری، رنگآمیزی دقیق و به تصویر کشیدن ظرافت چهره افراد، نهایت ذوق را در نقاشی فیگوراتیو نشان میدهند.
بیشتر آثار ارائه شده در این موزه از دوره قاجاریه است. آثار به جا مانده از نقاشی ایرانی نیز مربوط به این دوره است. در میان این نقاشیها، به آثاری برمیخوریم که تصویرگران آنها از اعتبار و شهرت زیادی برخوردارند. در این موزه، 9 اثر نفیس و ارزشمند از نقاش مشهور ایرانی محمد غفاری، ملقب به کمالالملک (1319-1222 هجری قمری) به نمایش گذاشته شده است که از نظر دقت و ظرافت رنگ و دقت ساخت بینظیرند. برخی از این نقاشیها که در یک گالری گرد هم آمدهاند عبارتند از: نقاشی بسیار معروف «فالگیر بغدادی»، نقاشی که استاد از چهره خود، حوض و ساختمان کاخ گلستان، حوض صاحبقرانیه، منظره لار و منظرهای از کلاردشت کشیده است.
طبقه اول موزه به تعدادی نقاشی قهوهخانهای اختصاص دارد که تعدادی از نقاشیهای مشهورترین نقاشان این سبک را ارائه میدهد. در طبقه دوم این موزه، آثاری از هنرمندان اروپایی به نمایش گذاشته شده است. بخشی از آن به نمایشگاهی از آثار نقاشان معاصر ایرانی که به سبکی نو کار کردهاند، اختصاص دارد. نقاشانی مانند سهراب سپهری، حسین محجوبی، فرامرز پیل آرام، حسین زندهرودی، پروانه اعتمادی، نصرالله افجهای و…
در طبقه اول موزه، نقاشیهای زیبایی از نقاشان اروپایی در مکاتب و سبکهای مختلف به نمایش گذاشته شده است که بین قرنهای ۱۷ تا ۲۰ میلادی کشیده شدهاند. نقاشیهای غربی بر اساس مکاتب ملی مانند آلمانی، انگلیسی، فرانسوی، روسی و غیره تقسیمبندی شدهاند.
از جمله نقاشان مشهور اروپایی که آثارشان در موزه هنرهای زیبا به نمایش گذاشته شده است، میتوان به سالوادور دالی، جان فردریک هرینگ، پیتر گراهام، ایوانوویچ شیشکین، فرانسوا موزن و ژول برتون اشاره کرد.
در طبقه دوم موزه، نقاشیهایی از هنرمندان ایرانی از دوره صفویه تا قاجار به نمایش گذاشته شده است. بیشتر این نقاشیها بدون شماره هستند و تنها یک نقاشی از دوره صفویه با عنوان مجلس شیرین و فرهاد (با شمارهگذاری محمد زمان) در مجموعه موزه نگهداری میشود. از جمله آثار قابل توجه به نمایش گذاشته شده از این دوره، پنج نقاشی رنگ روغن روی بوم است که افرادی با چهرههای اروپایی را در لباس ایرانی در حالت ایستاده نشان میدهد.