با توجه به افزایش تهدیدات اقلیمی و انسانی علیه منابع طبیعی، مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، یک پایگاه داده و ذخیرهگاه تحقیقاتی مختص گونههای گیاهی و درختی استان ایجاد کرده است. این پایگاه که در محل سازمان جهاد کشاورزی و در زمینی به مساحت دو هکتار ایجاد شده است، در فاز اول خود میزبان حدود ۸۰ درصد از گونههای بومی موجود در طبیعت استان، از جمله گونههای در معرض خطر انقراض، بوده است.
علی نجفیفر، رئیس مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، در مصاحبه با خبرنگار خبرگزاری تسنیم در ایلام، بر اهمیت این اقدام در حفظ ذخایر ژنتیکی منحصر به فرد ایلام که از تنوع زیستی بالایی در منطقه زاگرس برخوردار است، تأکید کرد و اظهار داشت: «حفظ این تنوع نقش حیاتی در سازگاری و بهبود گونههای گیاهی با شرایط رویشگاهی منطقه دارد.»
گونههای در معرض خطر در اولویت کاشت هستند
نجفیفر با اشاره به اینکه این مجموعه اولین بانک اختصاصی استان برای حفاظت از تنوع ژنتیکی گیاهی است، اعلام کرد: در مرحله اول تمرکز بر روی گونههای چوبی (درختان، درختچهها و بوتهها) و گیاهان دارویی و خوراکی است که برخی از آنها مانند انجیر کوهی و بادام کوهی در معرض خطر انقراض هستند. گونههایی مانند ارغوان، گل گاوزبان، زالزالک، خرزهره، بلوط ایرانی و گل گاوزبان نیز در این مرحله کاشته شدهاند که بیشتر نمونهها از مناطق سردسیر و کوهستانی استان جمعآوری شدهاند. گونههایی مانند محلب و شان نیز در این باغ تحقیقاتی نگهداری میشوند.
چشمانداز توسعه و نیازهای مالی
رئیس مرکز تحقیقات ایلام در ادامه به برنامههای آینده اشاره کرد و گفت: در مراحل بعدی، گونههای مختلفی از سراسر استان جمعآوری و در این مرکز کاشته خواهند شد تا زمینه تحقیقات تکمیلی فراهم شود. با توجه به ارزش بالای اکولوژیکی و اقتصادی ذخایر گیاهی، به ویژه بلوطهای زاگرس که با تهدیدهای جدی مواجه هستند، حفظ این گنجینه سبز برای نسلهای آینده ضروری است.
وی افزود: تاکنون ۱.۵ تا ۲ میلیارد تومان برای اجرای فاز اول این پروژه هزینه شده است، اما برای تکمیل و توسعه کامل آن، نیاز به اختصاص شش میلیارد تومان دیگر داریم.
نجفیفر با تأکید بر جنبه ترویجی این مرکز، گفت: یکی از اهداف مهم، تبدیل این پایگاه به مرجع آموزشی برای عموم مردم، مدارس، دانشآموزان و دانشگاهیان است تا با اهمیت پوشش گیاهی استان آشنا شوند. شایان ذکر است از دو میلیون هکتار استان ایلام، یک میلیون و ۷۰۰ هزار هکتار معادل ۷.۸ درصد مساحت استان را عرصههای طبیعی تشکیل میدهند.