معرفی روستای زرده
روستای زرده در ۴۰ کیلومتری شهرستان کرندغرب، یکی از شهرهای استان کرمانشاه، واقع شده است. این روستا از شمال با کوهی مرتفع که در زبان محلی به آن (کَمَر) میگویند، و از غرب با صخرهای بلند که بر دشت ذهاب مسلط است، و از شرق به کوه دالاهو و از جنوب به دهستان ریجاب ختم میشود، هممرز است.
مردم این روستا کرد هستند و به زبان کردی-هورامی صحبت میکنند. مردم زرده پیرو آیین یارسان هستند. این روستا به دلیل قرار گرفتن زیارتگاههای چهرههای مقدس یارسان، از مکانهای مقدس این آیین محسوب میشود و نقش مهمی در تاریخ این آیین دارد.
گردشگری روستایی؛ مقصدی روشن در آینده گردشگری
مردم روستا به باغداری، کشاورزی و دامداری مشغول هستند. تا سال ۱۳۵۵، مردم روستا در مکانی که اکنون زرده نامیده میشود و اطراف آن باغهایی وجود داشت، زندگی میکردند تا اینکه یک تیم باستانشناسی به این روستا آمدند و اولین خانه مسکونی را در بان گمبد ساختند. با افزایش جمعیت، نسل جوان روستا به تدریج به اینجا نقل مکان کردند و امروزه روستای زرده به دو بخش زرده و بان گمبد تقسیم شده است و بیشتر جمعیت در بان گمبد زندگی میکنند.
روستای زرده-دالاهو
مردم این روستا پیرو اهل حق (یارسان) هستند و زیارتگاههایی از جمله بابا یگر، داوود، سید درویش، هانی تا و چشمه غسلان (حوضچه کوثر) در نزدیکی این روستا قرار دارند. از نظر تاریخی، روستای زرده بسیار قدیمی است و به دوران اشکانیان و ساسانیان برمیگردد. قلعه یزدگرد و مجموعههای تاریخی اطراف آن گواه این نظر هستند و از نظر استراتژیکی، کوه شاهنشین که در شمال غربی روستا واقع شده است، نقطه قوتی برای نظامیان بوده و بر دشت ذهاب، قصر شیرین و مرز بین ایران و عراق تسلط دارد.
جنگل اطراف روستا عمدتاً از درختان بلوط و بید تشکیل شده است و باغهای روستا از درختان زیتون، انگور، انار، انجیر و گردو تشکیل شدهاند.
آب آشامیدنی روستا از دل کوه دالاهو تأمین میشود، جایی که چشمه غسلان نامیده میشود و مکانی مقدس است.
گردشگری در روستای زرده
روستای زرده به دلیل وجود چندین زیارتگاه و مکان مذهبی مرتبط با آیین یارسان در آن، روستایی مقدس محسوب میشود. زیارتگاههای بابایادگار، حضرت داوود، سید درویش، هانی تا و چشمه غسلان (آب انبار کوثر) در نزدیکی این روستا قرار دارند.
روستای زرده-دالاهو
قلعه ساسانی یزدگرد سوم
این قلعه بنایی از دوران ساسانی است که بر فراز قلعهای مرتفع در شرق روستای زرده واقع شده است. این قلعه از سه طبقه تشکیل شده است که دو طبقه آن کاملاً تخریب شده و یک طبقه آن باقی مانده است. برای دیدن این بنا باید ۴۰ دقیقه از امامزاده بابایادگار تا قلعه پیادهروی کنید.
زرده-روستای دالاهو
امامزاده بابایادگار
امامزاده بابایادگار در دامنه کوه دالاهو و در شمال شرقی روستای زرده واقع شده است. امامزاده بابایادگار یکی از زیارتگاههای مهم یارستان است. (بابایادگار لقب سید احمد، متولد ۷۶۱ هجری قمری است) در اطراف این امامزاده، زیارتگاههایی مانند سید درویش، چشمه غسلان، چشمه هانی تا، کانی شفا، چهل تن و هفت تن وجود دارد.
روستای زرده – دالاهو
روستای زرده
شهربانو – بنای ساسانی
این بنا بین روستای زرده و امامزاده بابایادگار قرار دارد و در تنگهای نزدیک امامزاده داوود واقع شده است. این بنا در بالای دره قرار دارد و اگر از جاده منتهی به بابایادگار نگاه کنید، میتوانید بنا را به طور کامل ببینید. راه ورود به آن بسیار دشوار است و فقط کسانی که با کوهنوردی آشنا هستند میتوانند وارد آن شوند.
زیارتگاه داوود
این بنا نیز یکی از زیارتگاههای مردم یارستان است. حضرت داوود در زمان بابایادگار در آنجا بوده است.
قلعه داور – بنای ساسانی
این بنا در منطقه روستای بانزرده واقع شده و در وسط روستا قرار دارد. باستانشناسان بر اساس اشیایی که در آنجا پیدا کردهاند، قدمت آن را به اواخر دوره اشکانی و اوایل دوره ساسانی نسبت دادهاند.
جای در – بنای ساسانی
جای در نیز بخشی از مجموعه قلعه یزدگرد است که در روستای پایین زرده واقع شده است. این بنا در دوران ساسانی محل آموزش پرسنل نظامی بوده است.