غذاهای سنتی استان آذربایجان شرقی

سوپ دیزی سنگی تبریز

تنوع جالب و تحسین‌برانگیز غذاهای آبکی معروف به سوپ و آبگوشت در رژیم غذایی مردم ایران بسیار دوست‌داشتنی و دلپذیر به نظر می‌رسد. امروزه مصرف غذاهای سرخ‌شده در سراسر جهان به دلیل وجود چربی‌های مضر و از بین رفتن خواص غذایی ارزشمند مواد اولیه رو به کاهش است. توصیه بسیاری از پزشکان و متخصصان تغذیه به استفاده از غذاهایی مانند آبگوشت، سوپ و آش نیز توجه به این موضوع را بسیار ضروری و مهم می‌کند که برای حفظ سلامت جسمی و داشتن عمر طولانی، بهتر است انسان‌ها از رژیم غذایی عاری از روغن‌های مضر استفاده کنند. با مشاهده غذاهای سنتی در سراسر کشور به این نتیجه خواهیم رسید که بی‌شک تمدن ایرانیان که قدمتی هزاران ساله دارد، با فرهنگ‌های اجتماعی، اقتصادی، مذهبی و… آشنا بوده و با سلامت جسم و روح انسان‌ها آمیخته است. آش دیزی سنگی تبریز یکی از معروف‌ترین و خوشمزه‌ترین غذاهایی است که نه تنها در این استان، بلکه در سراسر ایران توسط خانواده‌ها تهیه و مصرف می‌شود. غذایی کاملاً اصیل و ایرانی، بسیار مغذی و مقوی که در تأمین انرژی مورد نیاز بدن بسیار مؤثر خواهد بود. این غذای لذیذ و خوش‌طعم با استفاده از موادی مانند گوشت گوسفند، دنبه گوسفند، سیب‌زمینی، رب گوجه‌فرنگی، کدو سبز، پیاز، لیمو عمانی، نمک، فلفل، زردچوبه و آب گوجه‌فرنگی تهیه می‌شود. اگرچه پخت این غذای خوشمزه و فوق‌العاده حدود ۴ ساعت طول می‌کشد، اما طعم، رنگ و عطر بی‌نظیر آن قطعاً آنقدر دلچسب و اشتهاآور است که قطعاً تجربه چشیدن آن را بارها تکرار خواهید کرد. آبگوشت دیزی سنگی تبریز با نان، پیاز، ماست، سبزی، سیر ترشی و ترشی مخلوط سرو می‌شود.

آش دندونی تبریزی (دیشلیق)

نعمت فرزندآوری یکی از زیباترین و شگفت‌انگیزترین موهبت‌هایی است که خداوند مهربان به انسان‌ها ارزانی داشته است. موجودات شیرینی که هر لحظه از زندگی هر پدر و مادری را با لبخندهای شیرین و گریه‌های بلند پر خواهند کرد. دورانی شیرین و دوست‌داشتنی که مانند یک فیلم سینمایی، مراحل رشد و تکامل یک کودک معصوم و بی‌دفاع را در بر می‌گیرد و به نمایش می‌گذارد. یکی از بهترین لحظات و در عین حال سخت‌ترین زمان این اتفاق، رویش اولین دندان نوزاد است. مردم تبریز با کمک اجداد خود، غذایی سنتی و بومی به نام آش دندونی که به دیشلیق نیز معروف است را برای این روزهای زندگی فرزندانشان تهیه می‌کنند و با برگزاری یک جشن کوچک و خانوادگی، جدیدترین مرحله از زندگی نوزاد خود را جشن می‌گیرند. زنان خوش‌سلیقه استان آذربایجان با ترکیب موادی مانند گندم، نخود، مغز گردو، شیر، خلال پسته، خلال بادام، کشمش، پیاز و کره (در صورت تمایل می‌توان به جای کره از روغن حیوانی استفاده کرد) به پخت و تهیه این غذای بومی و سنتی می‌پردازند. البته این غذا ممکن است در بسیاری از شهرها و مناطق مختلف کشور به عنوان یک غذای بومی مورد استفاده قرار گیرد.

آش قوروت قیله (قوروت قیله)

در برخی از مراسم مهم و ارزشمند، سرو غذاهای محلی و بومی یک سنت و آداب است که رعایت آن در حفظ و بزرگداشت آن بسیار مؤثر خواهد بود. غذاهای سنتی و پخت آنها از جمله فعالیت‌هایی است که در این ایام توسط خانواده‌های اصیل ایرانی انجام می‌شود. آش قوروت قیله که به آش کشک نیز معروف است، یکی دیگر از غذاهای محلی و سنتی استان آذربایجان شرقی است که بیشتر در مراسم حنابندان و شب عروسی توسط خانواده عروس تهیه و در مهمانی شام شب عروسی خورده می‌شود. در گویش مردم استان آذربایجان، قوروت به معنای کشک و قیله به معنای قورمه است که غذایی خوشمزه و سرشار از مواد معدنی، ویتامین‌ها، پروتئین و انرژی محسوب می‌شود. این غذای خوشمزه و محلی با ترکیبی از موادی مانند کشک، بلغور گندم، گوجه فرنگی، گوشت ران، سبزیجات (تره، جعفری، ریحان)، نخود، بادمجان، پیاز، سیر، سیر خلالی، برنج، لوبیا سیاه، لوبیا سبز، فلفل سبز، آب گوشت یا مرغ، نمک، فلفل و زردچوبه تهیه و طبخ می‌شود. این غذا به دلیل وجود حبوبات، غلات و لبنیات بسیار مغذی، مفید و مناسب برای سلامت بدن است. وجود انواع ویتامین‌های مورد نیاز بدن از جمله پیشگیری یا درمان کم‌خونی، دردهای استخوانی، تقویت معده، منبع عالی کلسیم، ویتامین A، پتاسیم، افزایش سیستم ایمنی بدن و بسیاری دیگر از ویژگی‌ها و خصوصیات منحصر به فرد مواد اولیه این غذای محلی است که توسط بسیاری از پزشکان و متخصصان تغذیه توصیه شده است.

سوپ کلم

تنوع بی‌نظیر انواع آش در رژیم غذایی سنتی مردم ایران، به خودی خود ستودنی است. غذایی سرشار از ویتامین، پروتئین، کلسیم، انرژی و فیبر که برای سلامت بدن بسیار مفید و ضروری است. وجود سبزیجات و حبوبات در پخت آش‌های اصیل ایرانی از مهمترین نکات مثبت چنین غذاهایی است که از فرهنگ غنی غذایی مردم سرزمین فرهنگ و تمدن سرچشمه می‌گیرد. اینکه چگونه نیاکان، بدون پیشرفت علمی که امروزه رخ داده است، از ترکیبی از مواد اولیه سالم و مفید به خوبی استفاده می‌کردند، امری ستودنی است که می‌توان آن را یکی از دلایل مهم پایبندی مردم به پخت و مصرف آنها در این دوران دانست. آش کلم استان آذربایجان شرقی، شهر تبریز، یکی از غذاهای بومی و سنتی این خطه از کشور است و تنوع قابل توجهی از حبوبات و سبزیجات در تهیه آن دیده می‌شود. بانوان هنرمند این دیار زیبا با ترکیب موادی مانند لپه، نخود، نمک، فلفل، عدس، کلم قمری، پیاز، سیر، هویج، برگ کرفس، رشته و کشک، آش کلم تبریزی را طبخ و تهیه می کنند و یک وعده غذایی مقوی و مغذی برای اعضای خانواده خود فراهم می کنند.