کمشنوایی شغلی چیست؟
کمشنوایی شغلی نوعی از کمشنوایی است که به دلیل قرار گرفتن مداوم در معرض عوامل مضر در محیط کار رخ میدهد. این عوامل شامل صدای بلند و مواد شیمیایی سمی برای گوش هستند. سر و صدا به عنوان عامل اصلی کمشنوایی شناخته شده است، اما مواد شیمیایی نیز میتوانند اثرات مضری بر سلامت شنوایی داشته باشند. قرار گرفتن همزمان در معرض سر و صدا و مواد شیمیایی ممکن است آسیب بیشتری نسبت به هر یک به تنهایی ایجاد کند، اما بسیاری از مواد شیمیایی به طور کامل از نظر اثراتشان بر شنوایی مورد مطالعه قرار نگرفتهاند و هنوز ممکن است خطرات ناشناختهای وجود داشته باشد.
طبق مطالعات، معدن با ۱۷ درصد بیشترین شیوع کمشنوایی شغلی را دارد. پس از آن ساخت و ساز با ۱۶ درصد و تولید با ۱۴ درصد قرار دارند. در نهایت، بخش ایمنی عمومی با ۷ درصد کمترین میزان کمشنوایی را دارد. در مجموع، حدود ۳۳ درصد از بزرگسالانی که در معرض سر و صدای شغلی قرار دارند، شواهدی از آسیب شنوایی دارند. مطالعات نشان داده است که حتی برخی از صنایع، مانند املاک و مستغلات یا مراکز تماس، که کمخطر در نظر گرفته میشوند، تأثیر قابل توجهی بر کمشنوایی دارند.
سایر مشاغلی که به دلیل قرار گرفتن مداوم در معرض صداهای بلند یا محیطهای پر سر و صدا، بیشتر در معرض خطر کم شنوایی شغلی هستند، شامل اعضای خدمه پرواز، رانندگان آمبولانس و کارگران کارخانه میشوند. کشاورزان نیز به دلیل حیوانات و ماشینآلات پر سر و صدا در معرض خطر کم شنوایی هستند. علاوه بر این، معلمان تربیت بدنی به دلیل سر و صدای مداوم در محیطهای مدرسه و دندانپزشکان به دلیل سر و صدای توربینها در معرض خطر هستند.
افرادی مانند ستارههای موسیقی، متصدیان بار و موتورسواران نیز به دلیل قرار گرفتن در معرض صداهای بلند در کنسرتها یا ترافیک شهری، مستعد آسیب شنوایی هستند. حتی کسانی که در معرض محیطهای پر سر و صدای کوتاه مدت مانند کنسرتها یا باند فرودگاهها قرار میگیرند، میتوانند دچار کم شنوایی شوند.
انواع کم شنوایی شغلی
همانطور که گفتیم، کم شنوایی شغلی زمانی رخ میدهد که فرد در محل کار خود به دلیل قرار گرفتن در معرض صداهای بلند یا مواد شیمیایی مضر، دچار کم شنوایی میشود. این نوع آسیب بسته به شدت و نوع قرار گرفتن در معرض صدا به دو دسته تقسیم میشود.
ترومای صوتی:
این نوع کم شنوایی به طور ناگهانی و پس از یک بار قرار گرفتن در معرض صدای بسیار بلند، مانند شلیک گلوله یا انفجار، رخ میدهد. آسیب در این مورد ممکن است فوری و برگشتناپذیر باشد.
کم شنوایی مزمن (NIHL):
این نوع در اثر قرار گرفتن تدریجی و مداوم در معرض صداهای بمتر اما پایدار ایجاد میشود. به عنوان مثال، گوش دادن مداوم به موسیقی بلند از طریق هدفون ممکن است به مرور زمان باعث کم شنوایی شود.
علل کم شنوایی در کارگران ساختمانی
کارگران ساختمانی دائماً در معرض صداهای بلند تجهیزات سنگین قرار دارند که خطر کم شنوایی آنها را افزایش میدهد. این صداها به سه دسته اصلی تقسیم میشوند: صدای پهن باند، صدای ضربه و صدای تُنال که هر کدام به روشهای مختلفی بر شنوایی تأثیر میگذارند و ممکن است باعث آسیب موقت یا دائمی شوند.
صدای پهن باند:
صدای پهن باند، که به عنوان صدای گسترده نیز شناخته میشود، به صداهایی اشاره دارد که انرژی صوتی آنها در طیف وسیعی از فرکانسهای قابل شنیدن پخش میشود. این نوع صدا شامل صدای ماشینآلات سنگین، ترافیک وسایل نقلیه بزرگ و فرکانسهای گفتار محیط است و به دلیل ماهیت تصادفی یا گسترده آن، به تدریج به شنوایی آسیب میرساند.
صدای ضربه:
صدای ضربه به صداهای ناگهانی، کوتاه و پر حجم، از جمله صداهای ناشی از چکشهای پنوماتیک، پتکها و سایر ابزارهای ضربهای اشاره دارد. این صداهای شدید حتی با یک بار مواجهه میتوانند آسیب شنوایی جدی و دائمی ایجاد کنند.
نویز تُنال:
نویز تُنال به صداهایی اشاره دارد که با فرکانس ثابت تولید میشوند. این نوع صدا معمولاً توسط تیغهها، فنها و موتورهایی تولید میشود که به طور گسترده در پروژههای ساختمانی استفاده میشوند. صداهای ناشی از برش بتن و ارههای صنعتی نمونههایی از این دسته هستند. قرار گرفتن مداوم در معرض این نوع صداها بدون استفاده از تجهیزات حفاظتی میتواند منجر به مشکلات شنوایی شود. برای کاهش این خطرات، استفاده از تجهیزات ایمنی و مدیریت صحیح صدا در محل کار ضروری است.
کارگران ساختمانی چه نوع کمشنوایی دارند؟
کارگران ساختمانی به دلیل قرار گرفتن طولانی مدت در معرض صداهای بلند ابزارهای صنعتی و ماشینآلات سنگین، بیشتر در معرض کمشنوایی ناشی از صدا (NIHL) قرار دارند. این نوع کمشنوایی به تدریج و در نتیجه قرار گرفتن مداوم در معرض صداهای بلند ایجاد میشود و معمولاً به صورت کمشنوایی حسی-عصبی بروز میکند.
در این نوع کمشنوایی، به سلولهای مویی در حلزون گوش که مسئول انتقال امواج صوتی به مغز هستند، آسیب وارد میشود. به طور معمول، این نوع کمشنوایی برگشتناپذیر است و با گذشت زمان شدیدتر میشود. این مشکل میتواند به تدریج توانایی فرد را در شنیدن صداهای با فرکانس بالا کاهش دهد، که اغلب به صورت مشکل در شنیدن صداهای گفتاری و محیطی مانند مکالمات در مکانهای شلوغ یا از دست دادن دقت در تشخیص صداها بروز میکند.
در کارگران ساختمانی، این نوع از کمشنوایی معمولاً در اثر استفاده از ابزارها و ماشینآلات پر سر و صدا مانند دریلهای برقی، چکشهای صنعتی، لودرها و … ایجاد میشود.