پپتید شبه انسولین ۵ (INSL5) یک هورمون گوارشی است که توسط سلولهای روده بزرگ تحت شرایط خاص ترشح میشود. عملکرد اصلی آن تشخیص وجود غیرطبیعی اسیدهای صفراوی در روده بزرگ و تحریک بدن برای تخلیه سریع محتویات روده است. این فرآیند به طور طبیعی زمانی رخ میدهد که بدن میخواهد از شر موادی که ممکن است برای روده مضر باشند خلاص شود. با این حال، اگر این هورمون به دلیل اختلالات گوارشی یا حرکت غیرطبیعی اسیدهای صفراوی به طور مداوم فعال شود، نتیجه آن ایجاد علائمی مشابه اسهال مزمن خواهد بود.
INSL5 مرتبط با سندرم روده تحریکپذیر و اسهال صفراوی
این مطالعه جدید بر روی ۱۰۸ نفر، از جمله بیماران IBS-D، افراد مبتلا به اسهال ناشی از اسید صفراوی (BAD) و افراد سالم انجام شد. محققان دریافتند که در بخش قابل توجهی از بیماران، حرکت اسیدهای صفراوی به دستگاه گوارش تحتانی به طور غیرطبیعی ترشح INSL5 را افزایش میدهد. این مکانیسم در گذشته در مدلهای حیوانی دیده شده است، اما اکنون، برای اولین بار، شواهد قوی انسانی وجود دارد که این هورمون میتواند علت مستقیم علائم باشد. این یافته همچنین توضیح میدهد که چرا بسیاری از درمانهای موجود برای IBS-D بیاثر هستند، زیرا ریشه مشکل در این بیماران مربوط به یک مسیر هورمونی نادیده گرفته شده است.
چرا تشخیص BAD دشوار است و چگونه با IBS-D مرتبط است؟
اسهال ناشی از اسید صفراوی (BAD) اغلب با IBS-D اشتباه گرفته میشود زیرا علائم آنها مشابه است. فقدان روشهای تشخیصی ساده و ارزان باعث شده است که بسیاری از بیماران سالها بدون موفقیت درمان شوند. تشخیص دقیق BAD میتواند روند درمان را به طور کامل تغییر دهد، زیرا در این مورد، ترشح بیش از حد INSL5 و حرکت اسیدهای صفراوی باید کنترل شود. محققان امیدوارند که شناسایی این هورمون به عنوان یک نشانگر زیستی بتواند منجر به طراحی آزمایش خون بری تشخیص سریعتر BAD شود.
نقش محافظتی INSL5 و چالش درمان آن
جالب توجه است که INSL5 اساساً یک پاسخ دفاعی طبیعی است. وقتی این هورمون حضور غیرمنتظره اسیدهای صفراوی را در روده بزرگ تشخیص میدهد، آنها را به عنوان یک تهدید شناسایی میکند و سعی میکند با ایجاد حرکات شدید روده، این مواد را از بدن خارج کند. این مکانیسم از دیدگاه تکاملی منطقی است، زیرا از آسیب احتمالی به دیواره روده جلوگیری میکند. با این حال، هنگامی که این سیستم به طور نادرست یا بیش از حد فعال میشود، علائمی مانند اسهال شدید و مکرر رخ میدهد که میتواند کیفیت زندگی بیمار را به طور قابل توجهی کاهش دهد.
مسیرهای درمانی بالقوه بر اساس یافتههای جدید
یکی از نکات جالب در این مطالعه این بود که برخی از بیماران IBS-D در مطالعات قبلی با داروی ضد تهوع اوندانسترون، یک مهارکننده شناخته شده INSL5، بهبود قابل توجهی نشان داده بودند. هنوز مشخص نیست که چرا این دارو این اثر را دارد، اما این کشف راه جدیدی را برای توسعه درمانهای هدفمند باز میکند. در آینده، ممکن است داروهایی طراحی شوند که بتوانند ترشح یا عملکرد INSL5 را بدون از بین بردن کامل نقش محافظتی آن کنترل کنند.